Aan stress heb je niets!
24 oktober 2021 
in Stress

Aan stress heb je niets!

“Doe toch niet zo gestresst? , zegt je collega. “Het is gewoon een presentatie, toch niets moeilijks aan”.  

Stress wordt door veel mensen als iets negatiefs gezien. Je voelt je anders, bent zenuwachtig, alleen nog gefocust op datgene wat je stress oplevert. Je hebt nergens tijd en oog voor. Maar is stress wel zo negatief.


Definitie stress

Stress zorgt ervoor dat het lichaam in staat van paraatheid wordt gebracht als reactie op mogelijk gevaar in bestaande, verwachte situatie, herinneringen of gedachten. Onze hersenen zien vaker gevaar als noodzakelijk is. Het is een reactie van het lichaam om gelijk te kunnen handelen of te wel vechten, vluchten of bevriezen. En op deze wijze het lichaam efficiënter en sneller te laten werken.

Dit is natuurlijk handig is als er ineens een beer voor je staat of een auto heel hard komt aanrijden. Maar niet als je een presentatie moet geven. Het lichaam ziet hier geen verschil tussen, het handelen neemt het over van het nadenken.

Het leven zit vol met gebeurtenissen die stress kunnen geven.

Is stress hetzelfde als druk?

Druk is een gevoel dat je ervaart over de hoeveelheid werk en taken, die je krijgt. Stress is het gevoel dat deze druk je kan gegeven. Druk en stress zijn beide een persoonlijk gevoel. 

De hoeveelheid werk en taken die bij de ene persoon druk en stress opleveren, kan voor een ander geen stress of druk veroorzaken. 


Verschillende vormen van stress

Er zijn een drietal vormen van stress:

1.    Fysieke stress

2.    Mentale stress

3.    Emotionele stress

Fysieke stress ontstaat bijvoorbeeld bij een ongeluk, een trauma, bedreiging. Het zet bij iedereen het vecht, vlucht en bevries mechanisme in werking.

Mentale stress ontstaan vaak in situaties wanneer er andere mensen bij betrokken zijn .

Emotionele stress heeft vaak te maken met de bedreiging van behoefte door veranderingen en dus een bedreiging van onze waarden, overtuigingen. Teleurstellingen kunnen hierbij een rol spelen wanneer niet aan onze verwachtingen voldaan kan worden.

Stress manifesteert zich altijd mentaal én fysiek: wat in het hoofd zit, is voelbaar in het lichaam en van invloed op onze gezondheid. Stress is het gevolg en niet het probleem!


Daarnaast heb je nog:

1.    Positieve stress: dit zorgt voor juiste concentratie en focus. Bijvoorbeeld sommige mensen stellen hun werk uit, omdat ze onder druk pas kunnen presteren. Door de druk presteren ze beter en ervaren ze vreugde als het gelukt is en daarna ontspanning;

2.    negatieve stress, dan komt die ontspanning niet en blijft de boog voortdurend gespannen staan


En verder kun je stress onderverdelen in:

1.    werkstress

2.    stress door financiële problemen

3.    stress door thuis

4.    chronische stress


Top 10 van stressvolle gebeurtenissen

1.    Dood van echtgenoot

2.    Scheiding

3.    Scheiding van tafel en bed

4.    Gevangenschap

5.    Dood van nabij familielid

6.    Persoonlijk letsel of ziekte

7.    Huwelijk

8.    Ontslag

9.    Pensioen

10.    Echtelijke verzoening

Zoals je kunt zien, leveren zowel positieve als negatieve gebeurtenissen stress op.


Wat is het nut van stress?

Het nut van stress is, dat je optimaal kunt reageren op gevaar. Het lichaam wordt klaar gemaakt om te vluchten, vechten of bevriezen. Het lichaam focust zich alleen op deze taak En hierdoor vergroot het de overlevingskansen. Hoeveel tijd zo er verloren gaan als je eerst gaat nadenken en dan pas vecht of vlucht. En daarnaast als je eerste andere dingen gaat doen en dan pas focust op het gevaar.

In deze tijd kun je twijfelen over het nut van dit lichamelijk overlevingsmechanisme. Stress is vaak niet leuk, maar wel nuttig. Je wordt alert door stress en presteert daardoor beter, omdat je klaar bent om te reageren en gefocust bent op de activiteit.

Je hebt een belangrijke wedstrijd, je voelt de kriebels in je buik, je bent er klaar voor. Tijdens de wedstrijd ben je alleen bezig met de wedstrijd en niet met het tentamen van de volgende week, andere zorgen of leuke dingen.

Stel dat je gestrest blijft, zonder dat daar een aanleiding voor is. Je komt niet meer tot ontspanning. Jouw hersenen schakelen het stress systeem niet meer automatisch uit, wat normaal wel gebeurt. Dit kan er voor zorgen dat je constant in een staat van paraatheid blijft.

Door langdurige/chronische stress komt het lichaam in een negatieve spiraal van uitputting, ontregeling en zelfvergiftiging,. Het lichaam raakt oververmoeid, je kunt niet meer goed presteren en  je kunt zelfs depressief worden.

Of je hier ziek van wordt, is afhankelijk van de persoon. De ene persoon staat continue onder stress en wordt niet ziek en de andere ervaart kort een heftig stressprikkel en wordt chronisch gestresst.


Wat betekent stress voor jou?

Zoals je hierboven al hebt kunnen lezen, wordt stress door iedereen anders ervaren. Stress kan zowel gezond zijn als ongezond. Een mate van stress is nodig om te kunnen presteren, zoals zenuwen voordat je een presentatie houdt of een examen voorbereidt en maakt.

Belangrijk is dat je voor jezelf weet hoe jij omgaat met druk en stress, zodat stress niet ongezond wordt. Want stress vermijden, gaat niet lukken. Wel kun je veranderen hoe jij er mee omgaat en zorgen dat je kunt ontspannen na stress. 

Kun jij omgaan met stress?

Stress is een gezonde reactie op levensgebeurtenissen, gedachten, herinneringen, situaties die mogelijk gevaarlijk zijn en die ongezond kan worden als de stress aanhoudt. Belangrijk is dat je weet wat stress met jou doet en hoe je ervoor kunt zorgen jij ondanks/dankzij stress gezond blijft.


Oorzaken stress

    Situatie wordt als bedreigend of uitdagend gezien

    Rol van individuele beleving

    Persoonlijkheid

    Draaglast groter dan draagkracht

    Werkdruk= disbalans werkbelasting en belastbaarheid

    Levensgebeurtenissen (zoals overlijden echtgenoot of ander familielid, scheiding, trouwen, pensioen ontslag)

    gebrek aan herstel, zonder herstel blijft het stressniveau hoog 


 (Evory-Recovery model)


Symptomen stress

Symptomen van stress worden onderverdeeld in

1.    Lichamelijke reacties, zoals hoofdpijn, buikpijn, verhoging van de hartslag, zweten, zenuwachtig, trillen, vermoeidheid, hoge bloeddruk, snellere ademhaling;

2.    Mentale reacties, zoals verminderde concentratie, moeilijker om problemen op te lossen, slechter in het beoordelen van situaties, onzeker, schuldgevoel;

3.    Emotionele reacties zoals prikkelbaarder, snel geïrriteerd, kortaf, angstig, schrikkerig, woede, verdriet, stemmingswisselingen; 

4.    Gedragsmatige reactie, zoals te veel of juist weinig/geen eetlust, toename van alcohol of roken, onrustig slapen, piekeren, huilbuien, snel ruzie maken, burn-out, verminderde zin in seks.


Gevolgen van stress

Bij kortdurende gezonde stress ga je beter presteren, gefocust en naar de stress veroorzakende situatie ontstaat ontspanning. Bijvoorbeeld voor een wedstrijd, deadline op het werk.

Bij chronische stress komt het ontspanningsmoment niet. Het lichaam blijft te veel cortisol, hormoon aanmaken, dat zorgt voor snelle energie bij stress. Het gevolg van het te veel cortisol in het bloed is dat het systeem dat de stress regelt, ontregelt wordt. Er wordt sein gegeven nog meer cortisol aan te maken, waardoor de stress aanhoudt of juist nog erger wordt. Er ontstaat een vicieuze cirkel.

Chronische stress geeft een verhoogde kans op psychisch lijden, zoals depressie, burn-out en angststoornissen. Doordat de hormoonhuishouding ontregeld is, werken de verschillende systemen niet zoals normaal. Stress kan dus ook overgewicht veroorzaken, het niet lukt om af te vallen of  vet te verliezen .

Chronische stress kan verder een verzwakt immuunsysteem, waardoor je vatbaarder bent voor ziekten veroorzaken. Het geeft daarnaast een risico op hogere bloeddruk, hartproblemen, hoofdpijn en gespannen spieren, gevoelige maag en darmen.

Tot slot

Nu weet je wat he doel van stress is, wanneer stress niet meer gezond is. Wil je ook weten wat je zelf kunt doen? Kijk dan naar de tips om ongezond stress te verminderen en te voorkomen.




Over de schrijver
Vanaf kinds af aan ben ik geïnteresseerd in de werking van het lichaam en hoe alles samenwerkt. In 1996 afgestudeerd als verpleegkundige. Sinds 2015 sportmasseur en sportzorgmasseur sinds 2018. Ik wil je graag ondersteunen bij het pijnvrij bewegen. Het mooie van sport(zorg)massage is, dat je het zelfherstellend vermogen van het lichaam aanspreekt en dit zonder medicatie, maar met massage en oefeningen.
Reactie plaatsen

Gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek